Бер үк урам, бер үк язмыш, икесенә бер йөрәк

Иске Каразирек авылында вакыт салмак кына ага, тарих исә кеше язмышлары белән языла. Шулай итеп, Нурия Мөслимовна һәм Дамир Гамирович Латыйповлар – 1961 елда туган яшьтәшләр. Аларның тарихы танышулар сәхифәсендә дә, клубта бию кичәсендә дә түгел, ышанычлырак һәм кызыклырак башланган. Алар бер урамда үскән һәм беренче сыйныфта бер парта артына утырган. Шул вакыттан, әлифба һәм дәфтәрләрдән алып, алар дистә еллар дәвамында саклаган тирән хисләр туган.

Өйгә алып кайткан юллар

Һөнәргә илткән юлары аерылган аларның, әмма соңыннан барыбер кисешкән. Дамир сигезенче сыйныфтан соң Туймазыга китеп, сваркачы һөнәрен үзләштергән. Аннары Ырымбур өлкәсендә армиядә – артиллерия дивизионының танк полкында элемтәче булып хезмәт иткән. Нурия 10 сыйныфны тәмамлагач Казанны яуларга киткән, финанс-икътисад институтына укырга кергән.

Ишембайда эшләгән. Шәһәр тормышы яшь белгечләрне үзенә тарта сыман тоела. Әмма ул елларда Иске Каразиректә ныклы авыл хуҗалыгы сәнәгате - «Байкал» колхозы була, рәис Айрат Талиповның зирәклеге һәм киләчәкне яхшы күзаллавы нәтиҗәсендә аягында нык басып тора ул.

- Айрат Нурисламович яшьләр, аеруча гаилә парлары туган колхозында калсын өчен кулыннан килгәннең барысын да эшли иде, - ди Нурия ханым. – Дөресен әйткәндә, өйләнешкәч, без Азнакайда эшкә урнаштык. Әмма Талипов безгә өй төзергә вәгъдә итте – һәм без кайттык. Үз торагыбыз булу мөмкинлеге тартты безне.

Нурия Мөслимовна башта колхозның баш икътисадчысы, соңрак авыл җирлеге бухгалтеры булып эшли. Яшь гаилә йортлы да була, Латыйповлар бүген дә шунда яши. Ул елларда авылларда йортлар ике хуҗалыкка төзелә. Латыйповлар үз торагын төзекләндергән: ныклы койма тотылган, фасады тәрбияләнгән, ихатасы чәчәкләр һәм яшеллеккә күмелгән.

Теплица – тормыш мәктәбе кебек

Үз көчен кәбестә үстерүдә сынап карап, Латыйповлар теплица хуҗалыгы белән шөгыльләнергә карар итә. Хәзер алар моны елмаеп искә алса да, ул чакта бу сөйләп бетергесез авыр хезмәт була. 50 сотый җирдә плантацияләр! Кыяр һәм помидорларын күмәртәләп сатучылар алып китә. Уллары ярдәм итә, иң кызу чорда ялланган эшчеләр булыша.

Гаиләдәге муллык бервакытта да язмыш бүләге булмый, ул хезмәткә мөкиббәнлек һәм сөялләнгән куллар аша килә. Бүген уллары тормышта үз урыннарын тапкан, өч малай һәм бер кыз оныклары уңышлары белән сөендерә. Алар Казанда һәм Октябрьскийда яши, әмма ата йортына еш кайталар. Ни генә әйтсәң дә, әти-әнисенең сәламәтлеге сыната, шуңа күрә теплица кәсебеннән баш тартырга туры килгән.

Төенне төенгә, атламны атламга

Латыйповлар кул кушырып утыра торганнардан түгел. Нурия Мөслимовна үз алдына хәзер яңа максат куйган – ирекле ярдәмче ул. Ул көн саен СВО яугирләренә ярдәм итү төркеменә йөри. Авылдашлары белән маскировка челтәрләре үрәләр, Нурия ханым өендә яугирләргә эчке кием һәм урын-җир кирәк-ярагы, плащ-палаткалар тегә. Тукыма белән авыл халкы тәэмин итә. Каразирек әбиләре һәм хуҗабикәләренең сандыклары бушап та калгандыр инде бәлки. Алар бар тупланган әйберне уртак эш өчен биргән.  

Дамир Гамирович – оста балыкчы. Кайчак өйгә корбан балыгы, сазан, судак, карабалык алып кайта. 8 кг сазан – балыкчы мәзәкләре өчен аерым тарих. Ир белән хатын кул эшләренә бик оста. Хуҗабикә бәйләргә ярата. Ул бәйләгән свитер һәм джемперлар фабрикада җитештерелгәннәрдән аерылмый да. Җөен җөйгә, бормалы бизәкләр. Гаҗәеп матур эшләнмәләр дә бәйли ул. Дамир исә... әвернәләп чигә! Әйе, кырыс сваркачы һәм элемтәче-танкист алмаз һәм мозаикадан картиналар иҗат итә. Бу эшләрдә аның бай эчке дөньясы чагыла. Менә безнең районда нинди халык яши!

Бу куллар күңелсезләнеп утырырга ирек бирми

Нурия һәм Дамир Латыйповлар тормышына байкау ясап, ирексездән бәхетле гаилә тормышы табигате турында уйланасың. Алар йорт төзегән, уллар үстергән, колхозлар һәм кырыс туксанынчы еллар чорын кичергән, тонналап кыяр үстергән һәм үзләрендә хәтта күршеләре дә белмәгән-сизмәгән талант тәрбияләгән. Ир-ат металл ябыштыра  һәм әвернәләп чигә, гүзәл зат колхозда миллионнар исәпли һәм яугирләр өчен плащ-палаткалар тегә белә икән, андыйлар алдында тотрыксызлык та чигенәдер дип уйлыйм.

Аларның яңа пешеп чыккан камыр ризыклары һәм кыздырылган балык исе аңкыган, диварларда чигелгән картиналар эленгән йортларында вакыт белән сыналган татулык, тынычлык хакимлек итә. Димәк, чын мәхәббәт өчен үз ярыңны җир шарының икенче ягында эзләргә кирәкми. Кайчак бер урамда үсү, ут, су һәм җиз торбаларны бергәләп кичү, еллар узгач исә иреңнең талантлы рәссам, хатыныңның күзгә күренмәс фронт яугире булуын белү дә җитә.