Истәлекле көн

Бу көзге кич бүгенгедәй хәтеремдә. Ахирәтем белән мәдәният йортында туйганчы биеп, илаһи бер арыганлык кичереп, өйгә кайтып барыш иде. Колакларда һаман музыка яңгырый, күңелдә дәрт бөтерелә. Кинәт артта шаян да, бераз гына оятсыз да егетләрнең ышанычлы адымнары ишетелде, алар безнең үкчәгә басып килә иде. Мин борылып карадым. Шул мизгелдә үземне үсмер кызчык итеп түгел, инде өлкәнәеп барган, каршы җенес затларының игътибарына тиенгән тапкыр кыз итеп сиздем һәм бераз кыланып әйтеп салдым:

- Без сезнең белән нишләрбез соң, сабый бала урынына баксак кына инде.

Исәр, ир-ат алдында, әле малай гына булса да, үзеңне тәҗрибәле туташ итеп куярга ярыймы соң инде? Әмма кем әйтмешли; “Әгәр яшьлек белгән булса, картлык эшли алган булса!” Шул арада үз-үзенә артык нык ышанган кызның басымыннан егет каушап калмады. Мәгънәле итеп елмаеп куйды ул. Ихлас күңелдән, эчкерсез итеп. «Рома», - дип таныштырды үзе белән. Берничә айдан соң гына аның чын исеме Рәшит икәнен белдем. Әмма инде ул минем өчен мәңгелеккә Ромага әверелгән иде. Минем Ромага. Менә кырык елдан артык инде аны шулай атап йөртәм. Ул каршы килми. Чөнки мин генә аны шулай атыйм.

Аннары уртак тормыш башланды. Зур тормыш. Безнең тормыш. Беренче улыбыз Адель хәзер үзе әти – ике шаян кызчык, безнең наян оныкларыбызны үстерә. Кызыбыз Земфира бу дөньяга үзенчәлекле, 23 Февральгә иремә мин китергән иң кадерле бүләк булып килде. Совет Армиясе һәм Хәрби-диңгез флоты көненә тере котлауга әверелде ул. Ир-атларның бу бәйрәме бүген Ватан сакчылары көне дип үзгәртелде. Ул вакытта исә, 37 ел элек, февральнең бу көнендә ул  төп титул һәм “әти” дигән дәрәҗәле исемгә лаек булды. Бүген, кышкы кичләрдә, чираттагы тапкыр кирәкле урында калдырмаган күзлекләрен табып китергәндә яисә үтеп киткәндә кулларымны иңенә салганда кайчак аның карашын тоям. Һәм инде зирәк бу күзләр дәрьясында көзге сукмактагы минем тәвәккәллектән каушап калмаган, киресенчә, калган гомердә нәкъ минем белән бер юлдан барырга тиешлеген аңлаган кыю егетне күрәм.

Календарьда бәйрәм көннәре шактый. Берәүләре килә дә китә, кайсылары чит-ят, мәҗбүри кебек тоела. Әмма безнең буын вәкилләренең мәңгелеккә күңеленә кереп калганнары да бар. Рәсми кабул ителгән «кызыл дата»лар кебек түгел, изге, җанга якын, гаилә бәйрәмнәре кебек алар. Мәсәлән, Яңа ел, 9 Май, 8 Март һәм, әлбәттә, 23 Февраль.

Аларда без һәрвакыт аңлап та бетермәгән үзгә бер мәгънә ята дисәк, һич арттыру булмастыр шәт. “Солдат көне” яисә “Чәчәк көне” генә түгел. Ир-ат белән хатын-кызның тоташ бер әйбернең ике яртысы икәнен искәртеп тора ул. Ике терәк, димәк. Икесе ике төрле, әмма бердәй мөһим көчләр. Ир-егет – саклаучы, яклаучы, ныклык, ышанычлы иң.  Хатын-кыз - наз, хәстәр, йорт учагы җылысы. Аларның һәркайсы шәхес. Һәм бу бәйрәмнең һәркайсысы елдагы бу шәхесне танып, күкләргә күтәргән, телисез икән, данлаган бер бәләкәй генә, әмма мөһим авазга әверелә.

Ваыт барысын да үзгәртте. Бу бәйрәмнәрне тудырган һәм газизгә әверелдергән илебез югалды. Яңа мәгънәләр, яңа аңлатмалар барлыкка килде. Әмма без, чал чәчле буын вәкилләре өчен алар мәңгелеккә балачак, яшьлек, озын-озак уртак гомеребез бәйрәмнәре булып калачак.